Bilinçli Alışverişle Sağlıklı Beslenebilirsiniz

ET, SÜT VE ÜRÜNLERİ, YUMURTA, BAKLİYAT, MEYVE VE SEBZE, KONSERVE GIDALAR ALIRKEN BAZI NOKTALARA DİKKAT EDEREK DAHA SAĞLIKLI BESLENMEK MÜMKÜN -SUCUK ALIRKEN KILIF DIŞINA YAĞ VE SU TAŞMAMIŞ, ETİN DIŞ YÜZEYİNİN PARLAK KIRMIZI OLMASINA, KONSERVE ALIRKEN CAM OLANLARININ TERCİH EDİLMESİNE ÖZEN GÖSTERİLMESİ GEREKİYOR

KONYA (A.A) - Et, süt ve ürünleri, yumurta, bakliyat, meyve ve sebze, konserve gıdalar alırken dikkat edilecek bazı noktalar sağlıklı beslenme için önem taşıyor.
Tarımsal Kalkınma Vakfı ve Konya Büyükşehir Belediyesince yürütülen 57 bin 630 Avro bütçeli AB destekli Gıda Tüketicisini Koruma ve Bilinçlendirme Projesi'nin genel koordinatörü veteriner hekim Nevzat Demirci, ramazan ayında ve öncesinde özellikle gıda alışverişlerinin arttığını, ancak birçok tüketicinin bilinçli hareket etmediğini söyledi.
Alışverişin basite alınacak bir aktivite olmadığını ifade eden Demirci, planlama ile yapılacak bilinçli alışverişin sağlıklı beslenme için büyük önem taşıdığını bildirdi.
Liste hazırlandığında gereksiz alışverişin önleneceğini, daha kolay ve çabuk yapılacağını, hatta harcamalarda ciddi tasarruf sağlanabileceğini dile getiren Demirci, şunları kaydetti:
''Öncelikle hazırlanan listenin dışına çıkılmaması, aç karnına ve yorgun alışverişe gidilmemesi gerekir. Ürünlerin üzerindeki etiketler okunmalı, fiyat karşılaştırması mutlaka yapılmalıdır. Marketlerin indirim günleri takip edilebilir, acele değilse bazı ürünlerin indirime girmesi beklenebilir. Mümkün olduğunca sağlıklı beslenmek için meyve ve sebzelerin mevsiminde alınmasını öneriyoruz. Soğutulmuş ve donmuş gıdalar, et ürünleri alışverişin sonuna doğru alınmalıdır. Etiketsiz hiçbir gıda alınmamalıdır.''
Taze balık dışında hiçbir et ve süt ürününün açıkta ve oda sıcaklığı koşullarında satın alınmaması gerektiğini belirten Demirci, bu ürünleri alırken üretim ve tüketim tarihlerine mutlaka bakılmasını önerdi.

-KASAYA GELMEDEN ALACAĞINIZ SON ÜRÜN ET OLMALI-

Alışverişten sonra kasaya gelmeden önce alınacak son ürünün et olmasına özen gösterilmesini isteyen Demirci, şu bilgileri verdi:
''Etin dış yüzeyinin rengi parlak kiraz kırmızımsı ve homojen nitelikte olmalı. Tavuk etinin çabuk bozulduğu unutulmamalıdır. Bu yüzden kesimden evdeki tencereye girene kadar soğuk zincire dikkat edilmelidir. Soğuk zincirin bir noktada kopması ciddi gıda zehirlenmelerine, hatta tifo ve dizanteri gibi önemli hastalıklara yol açabilir. Tavuk üzerindeki hafif morumsu, kül rengi minik lekeler, soğuk zincir kuralına uyulmadığını gösterir. Beyaz ette kokuşma ya da yüzeysel kuruma olmamalıdır. Et, süt ve ürünleri buzdolabı koşullarında 0-4 derecede tutulmalıdır. Sakatat ve etler aynı reyonda tüketiciye sunulamaz. Sucuk alırken kılıf dışına yağ ve su bırakmamış olmasına dikkat edilmeli. Kılıf içinde hava kabarcıklarının ve bölgesel renk farklılıklarının olmamasına özen gösterilmeli.''

-RAMAZAN AYINDA BALIK TÜKETİMİ ARTIYOR-

Ramazan ayında balık tüketiminin çok arttığını bu yüzden balığın iyi seçilmesi gerektiğini dile getiren Demirci, ''Özellikle seyyar satıcılar, kovaya ya da leğene genelde bayat balık koyuyor, yanlarına da 2 canlı balık atıyorlar. Canlılar hareket ettikçe diğerleri de canlıymış gibi duruyor. Bu oyuna gelmeyin'' dedi.
Taze balığın gözleri canlı ve siyah, göz bebeklerinin dışa doğru bombeli olduğunu ifade eden Demirci, ''Bayatın gözleri ise mat ve donuk, göz bebekleri göçüktür. Taze balığın eti sert, bayatın ise yumuşaktır. Bu noktada buzhane balıklarına dikkat edin. Eti sert olur ama gözleri donuktur. Taze balığın derisi kaygan jelatin sıvısı ile kaplıdır, bayatın ise kurudur. Balığı koklayın. Kokusu ağır ise bayattır'' diye konuştu.
Alınan yumurtaların yıkanmadan dolaba konması gerektiğini belirten Demirci, taze yumurta kırıldığında sarısı ve akının dağılmayacağını, bayat yumurtanın sarısının ise düz olacağını, kırıldığında hemen dağılacağını kaydetti.

-KONSERVEYE DİKKAT-

Konserve alırken üretim ve son tüketim tarihine mutlaka dikkat edilmesi gerektiğini vurgulayan Demirci, kapağı dışa doğru bombeli olan konservenin ciddi zehirlenmelere yol açabileceğini kaydetti.
Konserve zehirlenmelerinin ölümle ya da felçle bile sonuçlanabileceğini ifade eden Demirci, ''Saklama kabı cam olanları tercih edin. Ambalajda ezilme ve çökme olmamasına dikkat edin. İç metal yüzeyi aşınmış çizilmiş konserve ürünü kesinlikle tüketmeyin'' dedi.
Doğrudan ısıtmalı fırınlarla üretilen taş fırın ekmekte bile sağlığa zararlı maddeler, kanserojen etkenlerin bulunabileceğini belirten Demirci, bu yüzden ateşten ayrı yerde pişirilen ekmeklerin tüketilmesi gerektiğini bildirdi.

AA

Read more »

Kurban Bayramında Etin Muhafazası

PROF. DR. DURAK: ''KURBAN KESİMİNİN ARDINDAN ETLER KISA SÜRE İÇİNDE DERİN DONDURUCUYA KONULMALI, KAVURMA YAPILMALI YA DA TUZLANARAK KURUTULMALIDIR'' -''BUZDOLABI SICAKLIĞINDA MUHAFAZA EDİLEN ETLER, BİRKAÇ GÜN İÇİNDE BOZULUR''

Kurban kesiminin ardından etlerin kısa süre içinde derin dondurucuya konulması, kavurma yapılması ya da tuzlanarak kurutulması gerektiği belirtildi.
Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Durak, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kurban bayramlarında etlerin doğru şekilde muhafaza edilememesi nedeniyle bozulduğunu ya da besin değerinin düştüğünü söyledi.
Kesimin ardından birkaç saat içinde ette mikro biyolojik faaliyetlerin hızlandığını bildiren Prof. Dr. Durak, etin uygun şekilde muhafaza edilmemesi durumunda istenmeyen durumların ortaya çıktığını vurguladı.
Prof. Dr. Durak, etin uzun süre bozulmaması için her şeyden önce kurban kesimi sırasında hijyene dikkat edilmesi gerektiğini, temiz bir ortamda kesilen hayvanın etinde mikro biyolojik faaliyetlerin daha yavaş seyredeceğini ifade etti.

-GIDA ZEHİRLENMESİNE DİKKAT-

Kurban kesiminin ardından etlerin kısa süre içinde derin dondurucuya konulmasının şart olduğunu belirten Prof. Dr. Durak, şunları kaydetti:
''Eğer derin dondurucuda muhafaza imkanı yoksa etler kavurma yapılmalı ya da tuzlanarak kurutulmalıdır. Derin dondurucuya konulan etler, derin dondurucudaki don çözülmediği takdirde birkaç yıl bozulmadan saklanabilir. Kavurma yapılan ya da tuzlanarak kurutulan etler de sağlıklı şekilde uzun süre muhafaza edilebilir. Eğer hayvan temiz bir ortamda kesilmemişse ve etler uygun şekilde saklanmamışsa yiyen kişide mide ve bağırsak rahatsızlıkları görülme ihtimali yüksektir. Ete listerya cinsi bakterilerin bulaşması durumunda ise bu eti yiyen kişilerde gıda zehirlenmesi görülür.''
Prof. Dr. Durak, etlerin derin dondurucuya konulamaması durumunda, 4 derecenin altında hava sıcaklığına sahip balkon ve kiler gibi yerlerde birkaç güne kadar geçici olarak muhafaza edilebileceğini bildirdi.
Etlerin en uygun saklanma yerinin derin dondurucular olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Durak, ''Etlerin muhafazası için buzdolabına kesinlikle güvenilmemelidir. Buzdolabı sıcaklığında muhafaza edilen etler birkaç gün içinde bozulur'' diye konuştu. (AA)

Read more »

Kurban Bayramı'nda İkramlara Dikkat

ET TÜKETİMİNİN FAZLA OLMASI NEDENİYLE SAĞLIK AÇISINDAN RİSKLERİN CİDDİ BOYUTLARA ULAŞTIĞI KURBAN BAYRAMI'NDA, ZİYARETLERDE AŞIRI KAHVE VE DEMLİ ÇAY TÜKETİLMESİ TANSİYON VE KALP-DAMAR RAHATSIZLIĞINA DAVETİYE ÇIKARIYOR -ÇAYIN AÇIK VE LİMONLU TÜKETİLMESİ, ETLERİN SEBZE İLE PİŞİRİLİP YENMESİ VİTAMİN VE MİNERALLERİN EMİLİMİNİ VE HAZMI KOLAYLAŞTIRIYOR

Kurban Bayramı'nda et tüketiminin artmasının sağlık açısından riskleri artırdığı, ziyaretlerde aşırı kahve ve demli çay tüketilmesinin de tansiyon ve kalp-damar rahatsızlıklarına davetiye çıkardığı bildirildi.
Konya Vakıf Hastanesi Diyetisyeni Serpil Koygun, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Kurban Bayramlarında beslenmede büyük değişiklik yaşandığını, genelde dengesiz gıda tüketildiğini bildirdi.
Öğün saatlerinin değiştiğini, genelde ete ve hamur tatlılarına yönelik beslenme olduğunu ifade eden Koygun, bu durumun vücudun dengesini bozduğunu ve sağlık açısından risk oluşturduğunu söyledi.
Etin çok önemli bir besin kaynağı olduğunu vurgulayan Koygun, şunları kaydetti:
''Kaliteli protein içermelerinin yanı sıra etler, yağ, çinko, demir, fosfor, magnezyum gibi mineraller ve B12, B6, B1, A vitamini gibi vitaminler yönünden de zengindir. Önemli besin kaynağı olan et, kontrolsüz tüketildiğinde kalp-damar, şeker, yüksek tansiyon, böbrek ve mide için tehdit oluşturabilir. Bu yüzden etler kesilmesinin ardından hemen tüketilmemeli, buzdolabında 1-2 gün bekletilmelidir. Etlerin pişirilmesinde haşlama, ızgara gibi yöntemler tercih edilmeli, kızartmadan kaçınılmalıdır. Çok yüksek ısıda uzun süre pişirme, kızartma ve direkt ateşte pişirme yöntemleri etin besin kalitesini azaltacağı gibi kanserojen riskini artırmaktadır.''

-ETİ SEBZEYLE TÜKETİN, KAHVEYE DİKKAT-

Etlerin sebzelerle pişirilmesini ya da çiğ sebzelerle beraber tüketilmesini öneren Koygun, ''Sebzeler, etlerde bulunan vitamin ve minerallerin emilimini kolaylaştıracağı için etin bioyararlılığını artırır. Lifli olmaları nedeniyle etin sindirimini kolaylaştırır. Hazımsızlığı büyük ölçüde önler'' dedi.
Koygun, bayramda güne mutlaka kahvaltı ederek başlanmasını önererek, şöyle devam etti:
''Ziyaretlerde ikramlar büyük önem taşıyor. Aşırı et tüketimi ile zaten sağlık açısından ciddi riskler ortaya çıkıyor. Bunun üzerine tüketilecek diğer gıda ürünleri riski artırabilir. Öncelikle hamur tatlıları ve çikolata yerine sütlü tatlı veya meyveler tercih edilmeli. Özellikle aileler günde birkaç yakınını ziyaret ediyor. Türk kültüründe ziyaretlerde kahve çay büyük önem taşıyor. Et ve hamurlu tatlılar nedeniyle zor anlar yaşayan vücut, kahve ve demli çayla iflas edebilir. Aşırı kahve ve çay tüketimi tansiyon ve kalp-damar riskini artırdığı düşünüldüğünde bayramda çok dikkat edilmesi gerekiyor. Ziyaretlerde açık limonlu çay içilebilir. Limonlu çay, C vitamini desteğiyle etteki demirin emilimini kolaylaştıracaktır.''
Koygun, Kurban Bayramı'nda gazlı içecek ve çayın fazla tüketilmesi nedeniyle suyun çok az içildiğini belirterek, ''Çay ve gazlı içecekler su yerine geçmez. Günde 8-10 bardak su tüketimi ihmal edilmemeli. Etlerin yanında asitli içeceklerden ziyade taze sıkılmış meyve suları ve ayran içilmeli'' diye konuştu. (AA)

Read more »

Kurban Bayramında Hijyen ve Beslenme Uyarısı

BESLENME VE DİYET UZMANI ÖZTURNA: -''UYGUN KOŞULLARDA KESİLMEYEN KURBANLIK HAYVANLARDAN İNSANLARA TENYA, ŞARBON, TÜBERKÜLOZ, KUDUZ, SALMONELLA GİBİ HASTALIKLARIN BULAŞMA TEHLİKESİ VAR'' -''KURBANIN ETİ BEKLETİLMEDEN TÜKETİLDİĞİNDE, İYİ PİŞİRİLSE DE HEM SERT HEM DE SİNDİRİMİ GÜÇ OLUR. ETLER SOĞUK ORTAMDA 3-4 GÜN BEKLETİLDİĞİNDE YUMUŞAR, LEZZETİ ARTAR''

Beslenme ve Diyet Uzmanı Müge Özturna, uygun koşullarda kesilmeyen kurbanlık hayvanlardan insanlara tenya, şarbon, tüberküloz, kuduz, salmonella gibi hastalıkların bulaşma tehlikesi olduğu uyarısında bulundu.
Medicana International Ankara Hastanesi beslenme ve diyet uzmanı Müge Özturna yaptığı açıklamada, yaklaşan Kurban Bayramı'nda sağlıklı beslenme, kurban kesimi ve et tüketimi konusunda dikkat edilmesi gerekenler bulunduğunu bildirdi.
Kurban Bayramı'nda yanlış beslenmeden dolayı sadece kilo artışı değil, başka sağlık sorunlarının da ortaya çıkabileceğini belirten Özturna, ''Uygun koşullarda kesilmeyen kurbanlık hayvanlardan insanlara tenya, şarbon, tüberküloz, kuduz, salmonella gibi hastalıkların bulaşma tehlikesi var. Bu nedenle hayvan kesiminin öncelikle veteriner kontrolünde ve sağlığa uygun bir ortamda yapılması büyük önem taşıyor'' dedi.
Kurban eti bekletilmeden tüketildiğinde, iyi pişirilse de hem sert hem de sindiriminin güç olacağını kaydeden Özturna, ''Etler soğuk ortamda 3-4 gün bekletildiğinde yumuşar, lezzeti artar'' ifadesini kullandı.

-KURBAN ETİNİN MUHAFAZASI-

Özturna, kurban etinin muhafazası konusunda da şu uyarılarda bulundu:
-Kurban etleri, parçalar halinde temiz kaplara konulmalı ve öncelikle güneş görmeyen serin bir yerde (14?16 derecede), 5?6 saati geçmeyecek şekilde bekletilmelidir. Bekletme sırasında etlerin hava alması sağlanmalı, bu süre sonunda oda sıcaklığına ulaşan etler buzdolabına kaldırılmalı, 4-5 derecede muhafaza edilmelidir.
-Kurbanlık etler henüz kesim sıcaklığındayken buzdolabına poşet içinde veya hava alamayacak bir durumda büyük parçalar halinde üst üste konulursa, buzdolabı sıcaklığı etin iç kısımlarını soğutmaya yetmeyecektir. Bu durumda, etin hava almayan kısımlarında çok kısa sürede (2. gün) bozulma ve kokuşma meydana gelecek, hatta daha ileri aşamalarda yeşillenme görülecek ve bu değişim sağlık açısından risk oluşturacaktır. Bu nedenle, ön soğutma koşullarına özen gösterilmeli, buna rağmen bozulma olan etler kesinlikle tüketilmemeli ve imha edilmelidir.
-Kurban etlerinin uzun süre muhafazasında öncelikle kesim sırasında hayvanın kanının çok iyi akıtılmış olması büyük önem taşır. Kan mikroorganizmalar için iyi bir ortam oluşturacağından, kanı iyi akıtılmamış hayvanların eti dayanıksız olur ve çabuk bozulur. Kurbanlık etin dayanma süresi, kesim kalitesine ve parçaların büyüklüğüne göre değişmekle beraber, normal buzdolabı koşullarında en fazla 3?4 gündür. Ancak, etler kıyma haline getirilirse bu süre 1?2 gün kadardır. Etlerin, daha uzun süre muhafaza edilebilmesi için buzlukta (dondurucuda) -18 derecede dondurulmuş olarak saklanması gerekir. Diğer taraftan, dondurulmuş etlerin de belirli bir raf ömrü olduğu unutulmamalı ve saklama süresi 4?6 aydan fazla olmamalıdır.

-KALP-DAMAR, DİYABET VE GUT HASTALARI DİKKAT-

Kurban Bayramı'nda kesilen kurban etleriyle birlikte şeker, çikolata, şerbetli hamur tatlıları gibi besinlerin de aşırı miktarlarda tüketilebildiğini ifade eden Özturna, kırmızı etin iyi, kaliteli protein, demir, çinko gibi minerallerin yanı sıra folat ve B12 vitamini kaynağı olmasına karşın, yüksek yağ ve kolesterol de içerdiğine işaret etti.
Kırmızı etler görünen yağlarından temizlense de ortalama yüzde 20 yağ içerdiklerini kaydeden Özturna, ''Kırmızı etlerin doymuş yağ asitleri oranı da beyaz etlere göre daha fazladır. Doymuş yağların tüketilmesinin kalp-damar hastalıklarının oluşumunda risk faktörlerinden biri olduğu unutulmamalıdır. Bu nedenle sağlıklı beslenmede, kan kolesterol düzeyi yüksek, aşırı kilolu, hipertansiyon, kalp-damar, diyabet ve gut hastalığı olanların kırmızı et tüketimini sınırlandırması gerekir'' uyarısını dile getirdi.
Çiğ köfte gibi pişmeden hazırlanan yemeklerin ve yanmış etlerin tüketilmemesi, pişirilen et ve et yemeklerin oda sıcaklığında bekletilmemesi gerektiğini bildiren Özturna, ''Pişirilmiş et yemeklerinin bozulmaması için tüketilecek miktarlarda buzdolabından çıkartılıp ısıtılmalıdır'' dedi.
Et hazırlamada kullanılan kap ve kesme tahtalarında çiğ sebze ve meyvelerin doğranmaması gereğine de dikkati çeken Özturna, çiğ etteki bazı zararlı mikroorganizmaların sebze ve meyvelere bu yolla geçerek insan sağlığını tehdit edebileceğini kaydetti.
Gerektiği kadar et tüketilirken, çeşitliliği sağlamak adına, süt ve süt ürünleri, taze sebze ve meyve, ekmek ve tahıl grubu, pirinç ve bulgur gibi diğer besin grubundaki yiyeceklerden aynı öğünde tüketilmesinin önemli olduğunu belirten Özturna, ''Eğer bayramın ilk günü yemek tüketiminde aşırıya kaçmışsak, diğer günler bunu telafi edecek şekilde hafif yiyecekleri tercih etmeliyiz'' uyarısında bulundu.
İkram edilenlerin geri çevrilmeyeceği düşünülüyorsa güne sade bir kahvaltıyla başlanabileceğini belirten Özturna, kahvaltıda da bal, reçel gibi şekerli yiyecekler yerine, domates, salatalık, tuzsuz ve az yağlı beyaz peynir tercih edilebileceğini bildirdi. (AA)

Read more »