Doğurganlığın Korunmasında Yeni Dönem

ÇİNLİ BİLİM ADAMLARININ FARELER ÜZERİNDE KÖK HÜCREDEN YENİ YUMURTA YAPIMIYLA İLGİLİ ÇALIŞMASININ TIPTA YENİ ÇIĞIR AÇACAĞI BİLDİRİLDİ -DÜNYADA YUMURTALIK NAKLİ ÇALIŞMALARIYLA TANINAN PROF. DR. OKTAY: -''BUGÜNE KADAR BİLİNENİN AKSİNE ERİŞKİN KADINLARDA YUMURTA REZERVİNİN TEKRAR ARTIRILABİLECEĞİ YOLUNDA FİKİR VEREN ÇALIŞMA TIPTA MUCİZEDİR'' -''AYNI YAKLAŞIMIN İNSAN YUMURTALIĞI İÇİN DE BAŞARIYA ULAŞMASI ÇOK ZAMAN ALMAYACAK. BU ANLAMDA ÇALIŞMALARA BAŞLADIK''
Çinli bilim adamlarının fareler üzerinde kök hücreden yeni yumurta yapımıyla ilgili çalışmasının bugüne kadar bilinenin aksine erişkin kadınlarda yumurta rezervinin tekrar artırılabileceği yolunda ışık yaktığı, menopozu tersine çeviren bu yaklaşımın tıpta mucize olduğu bildirildi.
İngiltere'nin saygın bilim dergilerinden Nature Cell Biology'de yayınlanan Kang Zou ve arkadaşlarının çalışmasının, kadınların sahip olduğu yumurtalarla doğduğu, daha sonra yeni yumurta hücresi katılımı olmadığı yolundaki görüşü değiştirerek, ergen kadınlarda yumurta rezervinin tekrar artırılabileceği umudunu getirdiği belirtildi.
Dünyada yumurtalık nakli çalışmalarıyla tanınan New York Medical College Westchester Medical Center Üreme Sağlığı Departmanı Başkanı Prof. Dr. Kutluk Oktay, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bunun tıpta yeni bir mucize, devrim olduğunu, bugüne kadar taşlaşmış görüşleri yıktığını kaydetti.
Çalışmanın insanda aynı kök hücreler alınıp yumurtalığına enjekte edilmesi halinde menopozu tersine çevirebilecek bir gelişme olduğunu ifade eden Prof. Dr. Oktay, şöyle konuştu:
''Klinisyen bir bilim adamı olarak zaten uzun süredir klinik senaryoların yaygın olan inanışa uymadığını gözlemliyordum. Aynı yaklaşım insan yumurtalığı için de söz konusu olursa bunun başarıya ulaşması çok zaman almayacaktır. Biz de bu anlamda çalışmalara başladık. Bir anlamda bu, yumurtalık transplantasyonu çerçevesinde zaten klinik olarak kullanılmaktaydı. Kanser tedavileri nedeniyle menopoza giren veya genç yaşlarda yumurtalık bozukluklarını yaşamış çok sayıda kadın, bu yumurtalık transplantasyonun ardından menopoza girmelerinden çok uzun süre sonra çocuk sahibi olabildiler. Bugüne kadar bilinenin aksine erişkin kadınlarda yumurta rezervinin tekrar artırılabileceği yolunda fikir veren çalışma tıpta mucizedir.''

-''SON 50 YILIN EN ÖNEMLİ BULGULARI''-

Bu çalışmaların doğurganlığın korunması anlamında yeni bir dönemin başlangıcı olabileceğini ifade eden Prof. Dr. Oktay, elde edilen bulguların bu anlamda üreme biyolojisi alanında son 50 yılın en önemli bulguları olduğunu söyledi.
Prof. Dr. Oktay, ABD'de 2002 yılında hodgkin lenfoma tanısı konulan Ann Dauer'in, kemik iliği nakli için uygulanacak kemoterapi öncesinde dondurduğu yumurtalık dokusunu 2,5 yıllık menopoz döneminin ardından geliştirdiği yöntemle karın cilt altına uygulayarak mucizevi şekilde doğal yolla anne olduğunu hatırlatarak, Dauer'in yine mucize eseri ikinci bebeğini dünyaya getirdiğini belirtti.
Oktay, yeni çalışmanın açıklanamayan bu duruma da ışık yaktığını, karın altındaki yumurtanın periferdeki kök hücreleri uyarıp menopozdaki yumurtalara yardım ettiğini düşündüklerini bildirdi.
Ufuk Üniversitesi Genetik Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Volkan Baltacı da bu çalışmaların yumurta hücre rezervi kalmamış, kısırlık sorunu bulunan, erken menopoz sorunu yaşayan, hatta kanser tedavisi alacak hastalar için yeni ufuklar açabileceğini, benzeri tedavilere örnek teşkil edebileceğini söyledi.
Kang Zou ve arkadaşları, erişkin fareden elde ettikleri yumurta kök hücrelerini dış ortamda kültüre ederek uzun süre canlı kalmalarını ve farklılaşmalarını sağlamış, ayrıca içlerine viral bir DNA ekleyerek bu yumurta hücrelerini genetik olarak işaretlemişti. Daha sonra bu yumurta serisi hücreleri kısır bir fareye transfer edilerek bu farede yeniden fonksiyon kazandıkları ve virüs DNA'sı ile işaretli olgun yumurtaların geliştiğini, bu yumurtalardan işaretli DNA'yı taşıyan yavru farelerin doğduğunu kanıtlamıştı. (AA)

Read more »

Gebelikte Şeker Hastalığı

ABD NORTHWESTERN ÜNİVERSİTESİNDEN PROF. DR. METZGER: -''GEBELİKTE ŞEKER HASTALIĞI, ANNE VE BEBEKTE KALICI DİYABET RİSKİNİ ARTIRIRKEN, KADINDA ERKEN DOĞUMA, BEBEĞİNDE İSE AŞIRI KİLOYA NEDEN OLUYOR''
Gebelikte şeker hastalığının, anne ve bebekte kalıcı diyabet riskini artırdığı, kadında erken doğuma, bebeğinde ise aşırı kiloya neden olduğu bildirildi.
Türkiye Maternal Fetal Tıp ve Perinatoloji Derneği'nin Antalya'da düzenlediği 6. Ulusal Kongresi için Türkiye'ye gelen ABD'nin Northwestern Üniversitesinden Prof. Dr. Boyd Metzger, dünyada gebelikte görülen kan şekeriyle ilgili çok merkezli yapılan Hyperglycemia & Adverse Pregnancy Outcome (HAPO) araştırmasının sonuçlarını Türk meslektaşlarıyla paylaştı.
Prof. Dr. Metzger, AA muhabirine yaptığı açıklamada, gebelikteki kan şekeri seviyesinin anneye etkisinin araştırıldığı çok merkezli araştırmaya, çeşitli ülkelerdeki 5 etnik ırktan 25 bin kadının katıldığını söyledi. Araştırmaya göre kadınlarda diyabetin en çok Hindistan ve Pakistan'da görüldüğünü belirten Prof. Dr. Metzger, Çin, Japonya ve Kore'de ise gebelikteki şeker hastalığının diğer ülkelere göre daha yaygın olduğunu kaydetti.

-GEBELİĞE VE ANNEYE ETKİSİ-

Gebe kadınlarda insülin direncinin arttığını ve bunun kalıtsal fonksiyon bozukluklarının ortaya çıkmasına yardımcı olduğunu bildiren Prof. Dr. Metzger, ''Gebeliği, şeker hastalığı için yapılmış bir stres testi olarak görmek mümkündür'' dedi.
Annedeki kan şekeri seviyesi ile gebelik olumsuzlukları arasında bir ilişki olduğunu ifade eden Prof. Dr. Metzger, gebelikteki kan şekerinin, hamilelikle bağlantılı riskleri doğrudan artırdığını vurguladı.
Prof. Dr. Metzger, gebelikte şeker hastalığının erken doğum riskini ve sezaryenle doğum yapma zorunluluğunu ve doğumdan sonra diyabet geliştirme riskini artırdığını, Chicago'da gebelik sonrası diyabet geliştiren kadınların hemen yarısının 40 yaşın altında olduğunu söyledi.

-''BEBEKTE AŞIRI KİLOLARA NEDEN OLUYOR''-

Gebelikte şeker hastalığının bebekleri de olumsuz etkilediğini belirten Prof. Dr. Metzger, ''Anne karnında yüksek kan şekerine maruz kalan bebekte, hem obezite hem de ileri yaşta diyabet gelişimi riski artış göstermektedir. Gebelikteki şeker hastalığı, bebeklerin aşırı kilolu ve yağlı doğmalarına neden oluyor'' diye konuştu.
Prof. Dr. Metzger, bu bebeklerin kan şekerlerinin doğumda düşük seviyeye indiğini ve bu nedenle diğer bebeklere göre daha çok özel bakım ünitelerinde tedavi gördüklerini kaydetti.

-TEK TİP TEDAVİYE DOĞRU-

Araştırmanın çok sayıda ülkede binlerce kadın üzerinde yapıldığına dikkati çeken Prof. Dr. Metzger, gebelikteki şeker hastalığının, gebeliğe ve anneye olumsuz etkisi üzerinde ırklar arasında da farklılık saptanmadığını söyledi.
Gebelikteki şeker hastalığının kadınlar üzerindeki risklerinin tüm dünyada aynı olduğunu bildiren Prof. Dr. Metzger, şöyle devam etti:
''Bu nedenle gebelikteki şeker hastalığının hem tanısı, hem tedavisi için dünya çapında tek tip yaklaşım benimsenebilirse kuşaktan kuşağa aktarılan şeker hastalığının giderek artan döngüsünü kırmak mümkün olacaktır. Bu araştırma tüm etnik ırk gruplarında aynı sonuçları verdiği için, konuya yönelik ortak yaklaşımın benimseneceğini gösterdi.''
Prof. Dr. Metzger, gebelikte şeker hastalığının beslenme şeklindeki değişikliklerle tedavi edilebildiğini, bazı hastalarda ise ilaç ve insülin tedavisine ihtiyaç olabildiğini belirtti. (AA)

Read more »

Gebelere Sağlıklı Yaz Tatili Önerileri

Memorial Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü?nden Op. Dr. Figen Taşer Güney, rahat bir yaz dönemi geçirmek için gebelere önerilerde bulundu.
Sıcak Yaz Ayları Özellikle Son Aylarındaki Gebeleri Zorluyor
Gebelikte oluşan fizyolojik değişiklikler, anne adaylarını çevre koşullarına daha duyarlı hale getirmektedir. Bu dönemde vücut ısısı artar. Özellikle hamileliğin ilk aylarında olan anne adaylarında halsizlik şikayeti, terleme ile oluşan sıvı kaybına bağlı olarak daha belirgin olabilir. Gebeliğin son aylarındaki anne adayları için sıcak yaz ayları daha zorlu geçecektir. Vücutlarında oluşan değişime ve alınan kilolara bağlı olarak solunum sayısında artış, nefes darlığı, efor kapasitesinde azalma ve sıcağa tahammülsüzlük daha sık görülür. Bu durumda bol su (yaklaşık 2.5 lt/gün) tüketilmesi ve özellikle sıcak öğle saatlerinde dışarıya çıkılmaması önerilir. Bu aylarda günün sıcak saatlerinin klimalı ortamlarda geçirilmesi daha konforlu bir ortam yaratabilir. Sıvı alımındaki yetersizlik, tansiyon düşüklüğüne neden olabildiği gibi; kabızlık, idrar yolu sorunları ve bebeğin amniyotik sıvı miktarında azalmaya da yol açabilir.
İnce ve Pamuklu Giysiler Tercih Edilmeli
Giysi olarak mutlaka sentetik olmayan kumaşlardan yapılan ve ısıyı yansıtan açık renkli kıyafetler tercih edilmelidir. Gebelikte vücut ısısının yükselmesi ve efor kapasitesinin azalması terlemeyi artırır. Pamuklu, cilde nefes aldıran kıyafet seçimi, anne adaylarını cilt mantarları ve genital mantardan koruyacaktır. Terlemeye bağlı ciltte oluşabilecek sorunları sık duş alma ve doktor önerisiyle kullanılan kremlerle gidermek mümkündür.
Gebeler Seyahat Edebilir mi?
Yaz aylarında en sık sorulan soruların başında gelmektedir. Gebelikte özellikle ilk on haftaya kadar düşük riski %10 civarındadır. Bu nedenle, gebeliğin ilk haftalarında ve 34. gebelik haftasından sonra uzun ve yorucu olabilecek seyahatler önerilmez. Bu süreler dışında sorunsuz takip edilen bir gebenin seyahatinde genellikle bir sakınca yoktur. Ancak uzun kara yolculuklarında mutlaka sık mola verilmelidir. Uzun süre hareketsiz kalınca bacaklarda ödem gelişebilir ve damarlarda pıhtı oluşumu riski artar. Uzun karayolu seyahatlerinde varis çorabı kullanımı riski azaltacaktır. Araba yolculuğunda gebelerin mutlaka emniyet kemeri takması gereklidir. Gebelikte 24. haftadan sonra araba kullanılması önerilmez. Gebelerin uçak ile seyahatinde sakınca yoktur. Ancak özellikle gebelik takibini yapan doktordan onay alınması ve uçuş iznini ifade eden bir raporu anne adayının yanında bulundurması gerekir. 34. gebelik haftasından sonra uçuş izni olsa da bazı hava yolu şirketleri gebeleri uçağa kabul etmemektedir. Uzun uçuşlarda uçakta dolaşmalı ve mümkünse varis çorabı giyilmelidir.
Gebelik Döneminde Havuz ve Denize Girmekte Bir Sakınca Yoktur
Gebelikte havuza girilebilir ancak havuzların mutlaka temiz ve bakımlı olmasına dikkat edilmelidir. Havuz temizliğinde kullanılan kimyasal maddeler ciltten emilir. Bu nedenle havuzda kalış süresi uzun olmamalı ve çıkınca mutlaka duş alınmalıdır. Islak mayo ile durmak genital florada bulunan mantarların enfeksiyona yol açmasına neden olur ve akıntı, kaşıntı görülür. Bu, hamilelerde en sık görülen enfeksiyon çeşididir. Denizde hamile bir kadın yanlız yüzmemelidir. Gebelikte artan magnezyum ihtiyacı bacaklarda kramplara neden olabilir. Bu nedenle derinde özellikle yalnız yüzmek tehlikeli olabilir. Yüzmek için sıcak saatler tercih edilmemelidir.
Hamilelerde vücuttaki hormonal değişim nedeniyle ışığa duyarlılık artar. Cilt rengi koyulaşır, yeni benler oluşabilir. Özellikle yüzde çiller artar ve ?gebelik maskesi? denilen lekeler olabilir. Bu nedenle güneş ışığından korunmalı, en az 25 faktörlü koruyucu kremler kullanılmalıdır.
Gıda Zehirlenmesine Dikkat!
Yaz aylarında dışarıda yenilen gıdalara bağlı olarak gıda zehirlenmeleri daha sık olabilir. Bu nedenle gebelikte daha dikkatli olunmalıdır. İshal, kusma, bulantı gibi şikayetlerde doktora başvurmalı ve özellikle sıvı açığı oluşmaması doktorların önerileri doğrultusunda tedavi olunmalıdır.

Read more »

Hamilelikte Balık Çocuğu Zeki Yapıyor

BALIKTA BULUNAN OMEGA 3 YAĞ ASİTLERİNİN, ANNE KARNINDAKİ BEBEĞİN BEYİN OLUŞUMU VE GELİŞİMİNE KATKI SAĞLADIĞI BİLDİRİLDİ -PROF. DR. DEMİR: ''GEBELİK SIRASINDA YETERLİ MİKTARDA OMEGA 3 ALAN ANNELERİN BEBEKLERİNİN UZUN DÖNEMDE DİKKAT TOPLAMA YETENEKLERİ DAHA FAZLA OLUYOR''

Balıkta bulunan Omega 3 yağ asitlerinin, anne karnındaki bebeğin beyin oluşumu ve gelişimine katkıda bulunduğu bildirildi.
Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Namık Demir, AA muhabirine yaptığı açıklamada, hamilelikte beslenmenin büyük önem taşıdığını, sağlıklı bir gebelik dönemi geçirmenin önemli kriterlerinden birinin de uygun ve düzenli beslenme olduğunu belirtti.
Prof. Dr. Demir, bebeğin ihtiyaç duyduğu vitamin, mineral ve kalorinin anneye bağlı bulunduğunu, bebeğin hem fiziksel hem de zihinsel gelişimi için gerek duyduğu besin maddelerinden birisinin de Omega 3 ve Omega 6 adı verilen yağ asitleri olduğunu söyledi.
Bu asitlerin insan vücudunda üretilemediğine, dışarıdan besin yoluyla alınabildiğine dikkati çeken Prof. Dr. Demir, Omega 3'ün en fazla uskumru, sardalye, hamsi, somon ve ton balığında, Omega 6'nın ise ağırlıklı olarak bitkisel sıvı yağlarda bulunduğunu bildirerek, şöyle devam etti:
''Ülkemiz açısından bakıldığında, hamsi ve sardalye çok önemli ve değerli besin maddeleri olarak öne çıkmaktadır. Omega 3 ve Omega 6 yağ asitleri, vücutta farklı işlevleri yerine getirirler. Omega 3 retina, beyin ve sperm hücrelerinin işlevlerini hatasız olarak yerine getirmeleri açısından gereklidir. Eksikliği, retinada görme fonksiyonunun azalmasına yol açabilir. Ayrıca, ruh hali, konsantrasyon, bellek, dikkat ve davranış bozukluklarına neden olabilir. Omega 3, doğanın en harika çok yönlü ilaçlarından biridir. Kolesterol düşürücü ilaçlar kadar etkilidir. Ayrıca damar sertliği ve tıkanıklılığı, enfeksiyon hastalıkları ve davranış bozuklukları üzerinde olumlu etkilere sahiptir.''

-''BEYNİN GELİŞİMİNE KATKIDA BULUNUYOR''

Omega 3 ve Omega 6 yağ asitlerinin dengeli alınması gerektiğini bildiren Prof. Dr. Demir, bu asitlerin beynin gelişimine, sağlıklı büyümeye ve bağışıklık sisteminin güçlenmesine yardımcı olduğunu, cildin nemini koruyarak genç görünmeye ve tüm cilt hücrelerinin işlevlerini düzenlemeye katkı sağladığını ifade etti.
Prof. Dr. Demir, omega 3'ün kanın akışkanlığını sağladığından, sağlıklı ve uzun bir ömrün anahtarı olduğunu, Omega 6'nın ise pıhtılaşmayı artırdığını vurgulayarak, şunları kaydetti:
''Yapılan çalışmalar, Omega 3 yağ asitlerinin anne karnındaki bebeğin beyin oluşumu ve gelişimi, görmeyi sağlayan retinanın gelişimi, sinir sisteminin gelişimi aşamalarında önemli rol oynadığını göstermiştir. Öte yandan, anne açısından bakıldığında ise gebelik zehirlenmesi olarak adlandırılan preeklampsi, erken doğum ve doğum sonrası depresyon risklerini azalttığı düşünülmektedir. Omega 3 yağ asitlerinin aynı zamanda bebeğin büyümesine ve kilo almasına da yardımcı olduğu bu sayede düşük doğum ağırlığının önüne geçebildiği kabul edilmektedir.
Gebelik sırasında yeterli miktarda Omega 3 alan annelerin bebeklerinin uzun dönemde dikkat toplama yeteneklerinin daha fazla olduğu ve benzer şekilde görme gelişimlerinin Omega 3 almayan annelerin bebeklerine göre daha iyi olduğu bilinmektedir. Yapılan bir başka çalışmada, 9 aylık bebeklerin problemle karşılaştığında çözme yetenekleri incelenmiş ve anneleri gebelik sırasında Omega 3 alan bebeklerin bu konuda almayanlara göre anlamlı oranda daha başarılı olduğu görülmüştür.''

-GEBELİKTE BESLENME ÖNERİSİ-

Hamileler ve süt veren annelerin haftada 4-5 kez balık yemesi gerektiğini, balık yenmediği günler Omega 3 yağ asitleri içeren besinlerin alınmasının önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Demir, balığın kızartma şeklinde değil, ızgara ya da buğulama olarak tüketilmesi gerektiğini kaydetti.
Ayrıca her sabah kahvaltıda 2-3 ceviz yemeyi öneren Prof. Dr. Demir, şöyle devam etti:
''Doğum sürecinde bu besinleri tüketemeyen gebeler, özellikle gebeliklerinin ikinci yarısından itibaren omega yağ asidi içeren ilaçlar kullanabilirler. Burada önemli olan, balık karaciğerinden hazırlanmış ürünleri kullanmamaktır. Bunlar yüksek dozda A vitamini içerdiğinden bebek üzerinde olumsuz etkilere neden olabilirler.'' (AA)

Read more »

Hamilelere Yaz Ayları İçin Öneriler

İÜ İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ÜYESİ PROF. DR. BUYRU: -''YAZ AYLARINDA HAMİLELERİN ŞİKAYETLERİ DAHA DA ARTIYOR, SERİNLEMEK İÇİN EN İDEAL İÇECEKLERDEN BİRİ DE SÜT''
İstanbul Üniversitesi (İÜ) İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Buyru, hamilelerin yaz sıcaklarında serinlemeleri için en ideal içeceğin ''süt'' olduğunu bildirdi.
Buyru yaptığı yazılı açıklamada, hamilelik döneminde kadınların, hem bedeninde, hem de ruhunda pek çok değişiklik yaşadığını ve bu değişikliklerin bazen hayatı olumsuz etkileyebileceğini belirtti.
Hamilelerin çeşitli önlemlerle yaz aylarını rahat geçirebileceğine işaret eden Buyru, ıslak ve soğuk havluların, boyun ve alın bölgesine uygulanmasının ise koruyucu önlemler arasında yer aldığını dile getirdi.
Prof. Dr. Buyru, hamilelerin yazın sıvı alımına dikkat etmesi gerektiğini vurgulayarak, ''Yaz aylarında hamilelerin şikayetleri daha da artıyor, serinlemek için en ideal içeceklerden biri de süt. Bunun yanında su, çok tuzlu olmayan ayran, maden suyu, limonata, portakal suyu alınabilir'' dedi.

-GEBELERDE SPOR ÖNEMLİ

Faruk Buyru, hamilelerin spor yapmalarının da gerekli olduğunu belirterek, yüzmenin gebelerin yapabileceği en iyi sporlardan biri olduğunu vurguladı.
Yüzmenin, serinlemenin yanı sıra kilo alımını dengelemesi, bel ve siyatik ağrılarını engellemesine katkıda bulunduğunu dile getiren Buyru, şu bilgileri verdi:
''Öğlen sıcakta denize veya havuza girmeyin. Sudan çıktıktan sonra ıslak mayoyla kalmayın. Gebeler güneş ışınlarına karşı hassastır, hem güneş yanıklarından korunmak, hem de leke (gebelik maskesi) oluşmasını engellemek için bol koruma faktörlü (30-45) koruyucular kullanın ve direkt güneş ışınlarına maruz kalmaktan kaçının.''
Prof. Dr. Buyru, oturarak çalışanların saatte bir defa 5 dakika hareket etmeleri gerektiğini belirterek, haftada 2-3 kez, serin saatlerde 30 dakikalık yürüyüşlerin yararlı olacağını bildirdi. (AA)

Read more »